Moyak o'smasi: o'z-o'zini tekshirish usuli va xavotirli belgilar
- 41
Nega o'z-o'zini tekshirish muhim
Moyak o'smasi odatda og'riqsiz boshlanadi — shu bois ko'pchilik uni tasodifan, ancha kechikib topadi. Og'riq yo'qligi «hammasi joyida» degani emas: aksincha, og'riqsiz qattiq tugun og'riqli shishdan ko'ra ko'proq xavotirga sabab bo'lishi kerak. Skrining dasturlari bu kasallik uchun ommaviy qo'llanilmaydi, shuning uchun asosiy umid — erkakning o'z tanasini bilishi va o'zgarishni vaqtida sezishi. Muntazam tekshirib boradigan kishi eng kichik yangi tugunni ham darhol payqaydi, chunki taqqoslash uchun «normal holat» xotirasi bor. Bu odat ko'plab mamlakatlarda maktab yoshidanoq o'rgatiladi va minglab hayotni saqlab qolgani tibbiy statistikada o'z aksini topgan.
Qachon va qanday tekshiriladi
1-qadam: to'g'ri vaqtni tanlang
Eng qulay payt — iliq dush yoki vannadan keyin: issiqda yorg'oq terisi bo'shashadi va moyaklar oson paypaslanadi. Oyning bir xil kunini tanlab (masalan, har oyning birinchi yakshanbasi), odatga aylantiring.
2-qadam: ko'zdan kechiring
Oyna oldida yorg'oqning ko'rinishiga e'tibor bering: shish, kattalashish, teri rangi o'zgarishi bormi. Bir moyakning ikkinchisidan biroz kattaroq yoki pastroq turishi — normal holat, bundan xavotirlanish shart emas.
3-qadam: har moyakni alohida paypaslang
Moyakni ikki qo'lda ushlang: bosh barmoqlar ustida, qolganlari ostida bo'lsin. Butun yuzasini yumshoq, og'ritmasdan aylantirib chiqing. Normal moyak silliq, elastik, qattiq tuxumga o'xshash yuzaga ega. Orqa-yuqori qismidagi yumshoqroq burmali tuzilma — moyak ortig'i (epididimis), uni o'sma bilan adashtirmang: u normal anatomik qism va biroz sezuvchan bo'lishi tabiiy.
4-qadam: taqqoslang
Ikkala moyakni ketma-ket tekshirib, o'lcham, og'irlik va qattiqlikdagi farqlarga e'tibor bering. Har qanday yangi, avval sezilmagan o'zgarish — shifokorga borish uchun sabab.
Xavotirli belgilar
- moyak yuzasida yoki ichida og'riqsiz qattiq tugun — hatto no'xatdek kichik bo'lsa ham;
- moyakning sezilarli kattalashishi yoki qattiqlashishi;
- yorg'oqda og'irlik yoki tortilish hissi;
- qorin pasti yoki chovda simillagan og'riq;
- moyak o'lchamining qisqa vaqtda o'zgarishi;
- ko'krak bezlarining kattalashishi yoki sezuvchanligi (ayrim o'smalar gormon ishlab chiqaradi).
Bu belgilarning har biri hali tashxis emas: gidrotsele (suv yig'ilishi), kista, varikotsele, epididimit ham shunga o'xshash o'zgarishlar beradi va ular ancha ko'p uchraydi. Ammo farqini faqat shifokor va UZI aniqlay oladi — taxmin bilan yashash emas.
Kimlar ayniqsa ehtiyot bo'lishi kerak
- bolalikda kriptorxizm (moyakning yorg'oqqa tushmagani) bo'lganlar — hatto operatsiya qilingan bo'lsa ham xavf bir necha barobar yuqori;
- oilasida (ota, aka-uka) moyak o'smasi bo'lganlar;
- ilgari bir moyagida o'sma aniqlanganlar;
- bepushtlik bo'yicha kuzatuvda turganlar.
Bu guruhdagilar uchun o'z-o'zini tekshirish bilan birga yillik androlog ko'rigi ham qat'iy tavsiya etiladi.
Biror narsa topsangiz nima qilish kerak
Vahima qilmang, ammo kechiktirmang: bir necha kun ichida urolog-androlog qabuliga boring. Tekshiruv oddiy va og'riqsiz: ko'rik, yorg'oq UZI (10–15 daqiqa), zarur bo'lsa onkomarkerlar uchun qon tahlili (AFP, XGCH, LDG). Aksariyat tugunlar xavfsiz bo'lib chiqadi — lekin buni tasdiqlash uchun tekshiruv shart. Erta topilgan o'sma esa bugungi tibbiyotda muvaffaqiyatli davolanadi: bir moyak olib tashlansa ham, ikkinchisi gormonal fon va otalik qobiliyatini to'liq saqlab qoladi.
Ko'p so'raladigan savollar
Tekshiruvda og'riq sezdim — bu o'smami?
Og'riq ko'pincha yallig'lanish (epididimit, orxit) belgisidir — o'sma odatda og'riqsiz bo'ladi. Ammo har qanday yangi og'riq ham shifokor ko'rigini talab qiladi: sababni taxmin bilan emas, UZI bilan aniqlash kerak.
Necha yoshgacha tekshirib borish kerak?
Asosiy xavf davri 15–40 yosh, ammo o'sma undan keyin ham uchraydi. O'z-o'zini tekshirishni doimiy odatga aylantirish va har qanday yoshda yangi tugun sezilganda darhol murojaat qilish to'g'ri taktikadir.
Xulosa
Oyda 3 daqiqa — hayotni saqlab qolishi mumkin bo'lgan odat. Bugun dushdan keyin birinchi tekshiruvni o'tkazing va telefoningizga oylik eslatma qo'ying. Shubhali o'zgarish sezsangiz, «Androlog i Ya» klinikasida ko'rik va UZI bir tashrifda o'tkaziladi — kechiktirmang, erta tashxis bu kasallikda deyarli to'liq tuzalish kafolatidir.
Klinika shifokorlari
Manzil: Toshkent shahri, Fozıltepa ko'chasi, 28A
Telefon: +998 98 809-91-77 · +998 97 720-36-18 · +998 71 275-82-73
Sayt: andrologi.uz
Похожие статьи
-
Причины, приводящие к увеличению числа бесплодных ...
Иметь потомство – великое достояние человечества, подаренное природой. Между тем человечество преследуют заболевания, которые препятствуют продолжению рода. Около 15% супружеских пар
-
Тестостерон - Главный мужской стимулятор
Типичный мужчина среднего возраста – это человек, постепенно теряющий интерес к жизни, любви, свою силу и энергию. Человек действия становится человеком бездействия. Его без видимой причины начинает охватывать умственная
-
Варикоцеле и мужское бесплодие
Варикоцеле – варикоцеле расширение вен семенного канатика, заболевание юношеского возраста, влекущее за собой нарушение сперматогенеза и приводящее к бесплодию. Признаки варикоцеле встречаются у 4,4-30,7% мужчин, в возрасте от 15 до 25 лет.
-
Цветная ультразвуковая допплерография в выявлении
Варикоцеле диагностируется у 8-20% молодых мужчин. Существующая связь фертильности с варикозным расширением вен семенного канатика делает варикоцеле социальной проблемой. Для выяснения причин варикоцеле в настоящее время широко