Siydik tahlili va bakterial ekma: natijani qanday o'qish
- 31
Avvalo: namunani to'g'ri topshirish
Noto'g'ri yig'ilgan namuna noto'g'ri javob beradi va keraksiz davolashga olib keladi. Shuning uchun qoidalar muhim:
- ertalabki birinchi peshob eng ma'lumotli — u tunda qovuqda to'plangan;
- topshirishdan oldin tashqi jinsiy a'zoni iliq suv bilan yuvish kerak; ustki teri orqaga suriladi. Antiseptik ishlatilmaydi — u bakteriyalarni o'ldirib, ekma natijasini buzadi;
- peshobning boshlang'ich qismi unitazga oqiziladi, o'rta qismi idishga yig'iladi;
- idish steril bo'lishi kerak, ayniqsa ekma uchun; qopqog'ining ichki tomoniga qo'l tegmasin;
- namuna 1-2 soat ichida laboratoriyaga yetkazilishi lozim; iloji bo'lmasa muzlatgichda saqlanadi;
- tahlildan oldingi kuni og'ir jismoniy yuklama, alkogol va lavlagi kabi rang beruvchi mahsulotlardan tiyilish kerak;
- antibiotik qabul qilayotgan bo'lsangiz, ekma topshirishdan oldin buni shifokorga aytish shart — natija noto'g'ri chiqadi.
Umumiy tahlil ko'rsatkichlari
Rang va tiniqlik
Normal peshob somon rangida va tiniq. Qizg'ish tus qon aralashganini bildirishi mumkin, lekin ba'zi mahsulot va dorilar ham shunday rang beradi. To'q jigarrang — suvsizlanish yoki jigar bilan bog'liq muammo belgisi. Loyqalik yiring, tuz yoki shilliq borligidan darak beradi.
Solishtirma og'irlik
Odatda 1010-1025 oralig'ida. Bu buyrakning peshobni quyuqlashtirish qobiliyatini ko'rsatadi. Doimiy past ko'rsatkich buyrak funksiyasini baholashni talab qiladi.
Kislotalilik (pH)
Odatda 5,0-7,0. Doimiy ishqoriy peshob ma'lum turdagi bakteriyalar faoliyati yoki shunga bog'liq toshlarga ishora qilishi mumkin. Doimiy kislotali muhit esa siydik kislotasi toshlari uchun sharoit yaratadi.
Oqsil
Normada yo'q yoki juda oz. Bir marta topilgan oqsil harorat, jismoniy zo'riqish yoki uzoq tik turishdan bo'lishi mumkin. Takroriy tahlilda ham saqlanib qolsa, buyrak faoliyatini jiddiy tekshirish kerak.
Glyukoza
Normada bo'lmaydi. Paydo bo'lishi qonda qand darajasi yuqoriligini yoki buyrakning qand ushlab qolish qobiliyati pasayganini bildiradi — har ikkalasi ham tekshiruv talab qiladi.
Leykotsitlar
Erkaklarda ko'rish maydonida 0-3 tagacha bo'lishi mumkin. Ko'proq bo'lsa — yallig'lanish belgisi: qovuq, siydik chiqarish kanali, prostata yoki buyrakda. Ammo leykotsit o'zi manbani ko'rsatmaydi, uni topish shifokorning vazifasi.
Alohida holat bor: leykotsit ko'p, ekma esa toza. Bunday vaziyatda odatiy bakteriyalar bilan aniqlanmaydigan qo'zg'atuvchilar, tosh yoki boshqa sabablar qidiriladi.
Eritrotsitlar
Normada 0-1 ta. Ko'proq bo'lsa sabablar xilma-xil: tosh, infeksiya, jarohat, og'ir jismoniy yuklama, buyrak kasalliklari, o'sma. Erkaklarda, ayniqsa 40 yoshdan keyin, og'riqsiz qon aralashgan peshob har doim to'liq tekshiruvni talab qiladi — bu qoidani e'tiborsiz qoldirib bo'lmaydi.
Nitritlar
Bu qiziq ko'rsatkich. Musbat natija odatda ma'lum bir guruh bakteriyalar borligini bildiradi — ular peshobdagi nitratni nitritga aylantiradi. Lekin bu reaksiya uchun peshob qovuqda bir necha soat turishi kerak, shuning uchun tez-tez siyadigan bemorda natija manfiy chiqishi mumkin. Bundan tashqari ba'zi bakteriyalar bu aylantirishni umuman qilmaydi. Xulosa: musbat nitrit ishonchli, manfiy nitrit esa infeksiyani inkor etmaydi.
Epiteliy hujayralari
Ko'p miqdorda yassi epiteliy topilishi odatda namuna noto'g'ri yig'ilganini bildiradi — tahlilni qayta topshirish kerak.
Silindrlar
Bular buyrak naychalarida hosil bo'ladigan tuzilmalar. Ayrim turlari jismoniy yuklamadan keyin ham uchraydi, boshqalari esa buyrak to'qimasining shikastlanishiga ishora qiladi.
Tuzlar
Oksalat, urat va fosfatlar ko'pincha ovqatlanish yoki suv kam ichishga bog'liq. Tuz topilishi tosh bor degani emas va o'zi davolashni talab qilmaydi. Lekin takrorlanib tursa, suv rejimi va parhezni ko'rib chiqish foydali.
Bakterial ekma nima beradi
Umumiy tahlil «yallig'lanish bor» deydi, ekma esa ikki savolga javob beradi: qaysi bakteriya va qaysi antibiotik unga ta'sir qiladi.
Namuna maxsus muhitga ekiladi va 2-3 kun o'stiriladi. Javobda bakteriya nomi va uning miqdori — bir millilitrdagi koloniya hosil qiluvchi birliklar soni ko'rsatiladi.
- yuqori miqdor va bitta qo'zg'atuvchi — ishonchli natija;
- shikoyati bor erkakda kamroq miqdor ham ahamiyatli bo'lishi mumkin;
- uch va undan ortiq turdagi bakteriya birga o'sgan bo'lsa, bu deyarli har doim namunaning ifloslanganini bildiradi — tahlilni qaytadan topshirish kerak.
Antibiotikogrammani qanday o'qish
Javob jadvalida har bir antibiotik qarshisida belgi turadi: sezgir, oraliq yoki chidamli. Mantiq oddiy ko'rinadi — sezgir bo'lganini tanlash. Amalda esa shifokor boshqa omillarni ham hisobga oladi:
- Dorining to'qimaga o'tishi. Ayniqsa prostata muhim: ko'p antibiotiklar prostata to'qimasiga deyarli o'tmaydi, shuning uchun probirkada sezgir chiqqan dori bemorda ishlamasligi mumkin;
- bemorning allergiyasi va boshqa dorilari;
- buyrak va jigar faoliyati;
- qabul qulayligi va davolash muddati.
Shuning uchun shifokor ba'zan ro'yxatdagi «eng sezgir» dorini emas, boshqasini tanlaydi — bu xato emas, balki asoslangan qaror.
Ekma javobi 2-3 kun kutilgani uchun, o'tkir holatda davolash odatda darhol boshlanadi va javob kelgach zarur bo'lsa tuzatiladi.
Yana nima tekshirilishi mumkin
Prostata yallig'lanishi shubhasida peshob bir necha idishga bo'lib olinadi — bu yallig'lanish manbasini aniqlashga yordam beradi. Ekma toza chiqib, shikoyat davom etsa, jinsiy yo'l infeksiyalari uchun kanaldan surtma va molekulyar tekshiruvlar tayinlanadi, chunki bu qo'zg'atuvchilar oddiy ekmada o'smaydi.
Muhim qoidalar
- Belgisiz erkakda peshobda bakteriya topilishi ko'p hollarda davolashni talab qilmaydi. Antibiotikni «har ehtimolga qarshi» ichish faqat chidamlilikni oshiradi;
- Bir marta yomon chiqqan tahlil hali tashxis emas — takroriy tekshiruv kerak;
- Davolash tugagach nazorat tahlili topshiriladi;
- Uyda antibiotik tanlash — eng ko'p zarar keltiradigan odat. Keyingi safar haqiqatan kerak bo'lganda dori ishlamay qolishi mumkin.
Xulosa
Siydik tahlili — kichik, lekin juda ma'lumotli oyna. Uni to'g'ri topshirish natijaning yarmini hal qiladi, qolganini esa shifokor bilan birga tahlil qilish kerak. Raqamlarni bilish foydali, lekin ular umumiy manzara, shikoyatlar va ko'rik bilan birga baholanganda ma'no kasb etadi.
Tahlilingizda o'zgarish topilgan bo'lsa yoki uzoq davom etayotgan shikoyatlar bo'lsa, «Androlog i Ya» klinikasida urolog bilan maslahatlashing — tahlil, UZI va ko'rik bir tashrifda o'tkaziladi.
Muhim eslatma. Ushbu maqola ma'lumot berish maqsadida yozilgan va shifokor maslahatining o'rnini bosmaydi. Bu yerdagi ma'lumotlar asosida o'zingizga tashxis qo'ymang va davolanishni boshlamang. Aniq tashxis va davolash rejasi uchun urolog-androlog qabuliga murojaat qiling.
Klinika shifokorlari
Manzil: Toshkent shahri, Foziltepa ko'chasi, 14-kvartal, 28A uy
Telefon: +998 98 809-91-77 · +998 97 720-36-18 · +998 71 275-82-73
Sayt: andrologi.uz


