Asosiy belgi: og'riqsiz gematuriya

Qovuq saratonining eng ko'p uchraydigan birinchi belgisi — siydikdagi qon, hech qanday og'riq va isitmasiz. Siydik pushti, qizil yoki go'sht yuvindisi rangida bo'lishi mumkin, ba'zan laxtalar bilan. Muhim jihat: qon bir kun ko'rinib, keyin haftalab yoki oylab yo'qolib turishi mumkin. Bu tuzalgani anglatmaydi.

Ba'zan qon ko'z bilan ko'rinmaydi va faqat siydik tahlilida eritrotsitlar sifatida topiladi (mikrogematuriya). Bunday topilma ham tekshiruv sababi.

Boshqa mumkin bo'lgan belgilar

• tez-tez siyish, kechasi turish;
• siyish qistovining kutilmaganda kuchayishi;
• siyishda achishish va noqulaylik — infeksiya bo'lmagan holda;
• qorinning pastki qismidagi og'riq;
• kech bosqichlarda — bel og'rig'i, oyoq shishi, vazn yo'qotish, holsizlik.

Bu belgilar sistit yoki prostata adenomasiga o'xshaydi, shuning uchun antibiotik kursidan keyin ham shikoyat qolsa, tekshiruvni chuqurlashtirish kerak.

Xavf omillari

• Chekish — eng muhim omil, holatlarning yarmiga yaqinini tushuntiradi. Kanserogen moddalar qonga so'rilib, buyrakda filtrlanadi va siydik bilan qovuqda to'planadi.
• Kasbiy ta'sir — bo'yoq, lak, rezina, teri, tekstil, neft mahsulotlari, kimyo sanoati; aromatik aminlar bilan ishlash.
• Yosh — 55 yoshdan keyin xavf sezilarli ortadi.
• Surunkali yallig'lanish — uzoq turgan kateter, takroriy infeksiyalar, qovuq toshlari.
• Oldingi nur terapiyasi chanoq sohasiga.
• Oilaviy tarix va ba'zi kimyoterapevtik dorilar.

Tekshiruv tartibi

1. Siydik umumiy tahlili va ekma — infeksiyani istisno qilish.
2. Siydik sitologiyasi — siydikdagi hujayralarni mikroskopda tekshirish.
3. Buyrak va qovuq UZI si — to'la qovuqda bajariladi; o'sma 5 mm dan katta bo'lsa ko'pincha ko'rinadi. Ammo UZI kichik o'smalarni o'tkazib yuborishi mumkin.
4. Sistoskopiya — asosiy tekshiruv. Kanal orqali kiritilgan yupqa optik asbob bilan qovuq ichi to'g'ridan-to'g'ri ko'riladi. Zamonaviy egiluvchan asboblar bilan muolaja mahalliy og'riqsizlantirishda o'tadi.
5. KT-urografiya — butun siydik yo'llarini baholash uchun.

Diqqat: og'riqsiz gematuriyada UZI toza chiqqan bo'lsa ham, sistoskopiyadan voz kechish xato bo'ladi. Aynan shu bosqichda ko'p holatlar o'tkazib yuboriladi.

Davolash bosqichlari

Qovuq saratonining aksariyati (taxminan 70-75 foizi) yuzaki bosqichda aniqlanadi — o'sma shilliq qavatdan chuqur o'smagan bo'ladi. Bunday holatda:

• TUR — o'sma kanal orqali endoskopik olib tashlanadi, qorin kesilmaydi;
• Qovuq ichiga dori yuborish — takrorlanishning oldini olish uchun;
• Muntazam nazorat sistoskopiyasi — dastlab har 3 oyda, keyin siyraklashtirib.

O'sma mushak qavatiga o'sgan bo'lsa, davolash kengroq bo'ladi: radikal operatsiya, kimyoterapiya, nur terapiyasi — taktikani onkourolog belgilaydi.

Nega nazorat muhim

Qovuq saratoni takrorlanishga moyil kasallik: yuzaki o'sma olib tashlangandan keyin ham u boshqa joyda qayta paydo bo'lishi mumkin. Shuning uchun davolangan bemor uchun nazorat sistoskopiyasi jadvali umrbod deyarli — ammo bu qo'rqinchli emas, aksincha: har bir takrorlanish erta bosqichda topiladi va oson olib tashlanadi.

Profilaktika

Chekishni tashlash — eng samarali chora; xavf tashlagandan keyin yillar davomida asta pasayib boradi. Ishda zararli moddalar bilan kontaktda himoya vositalaridan foydalanish, yetarli suv ichish (siydik konsentratsiyasini pasaytiradi), siyishni uzoq ushlab turmaslik va yiliga bir marta siydik tahlilini topshirish.

Ko'p beriladigan savollar

Siydik bir marta qizarib, keyin normal bo'ldi — tekshirish kerakmi? Ha, albatta. Qonning yo'qolishi tuzalgani anglatmaydi: o'sma qon ketishini davriy beradi. Aynan shu «o'tib ketdi» degan tasavvur kech aniqlanishning asosiy sababi.

Qizil siydik har doim qonmi? Yo'q. Lavlagi, ba'zi dorilar va bo'yoqlar ham rangni o'zgartiradi. Buni siydik tahlili aniq ajratadi — shuning uchun avval tahlil topshirish kerak.

UZI yetarli emasmi? UZI foydali, ammo kichik va yassi o'smalarni ko'rmasligi mumkin. Og'riqsiz gematuriyada sistoskopiya asosiy tekshiruv hisoblanadi.

Sistoskopiya og'riqlimi? Egiluvchan asbob va gel-anestetik bilan muolaja odatda yengil noqulaylik darajasida o'tadi va 5-10 daqiqa davom etadi.

Chekishni tashlasam xavf pasayadimi? Ha. Xavf darhol emas, ammo yillar davomida sezilarli pasayadi — bu o'zingiz qila oladigan eng samarali chora.

«Androlog i Ya» klinikasida

Klinikamizda urolog ko'rigi, siydik tahlillari va UZI o'tkaziladi; gematuriya aniqlansa bemor zarur tekshiruvlarga yo'naltiriladi. Bitta qoidani eslab qoling: siydikdagi qon — hatto bir marta va og'riqsiz bo'lsa ham — har doim tekshiruv sababi.

Raxmatullaev Boxodir Mirziyatovich

Urolog-androlog

BatafsilQo'ng'iroq

Xodjaboev Bunyod Pulatovich

Urolog-androlog

BatafsilQo'ng'iroq

Sadriddinov X.N.

UZI shifokori

BatafsilQo'ng'iroq