Buyrak kistalari: belgilari, xavfi va kuzatuv tartibi — Toshkent, «Androlog i Ya»
- by Андролог
Buyrak kistasi nima
Buyrak kistasi — buyrak to'qimasida shakllangan, ichi suyuqlikka to'la, devor bilan o'ralgan bo'shliq. U o'sma emas: ko'pchilik hollarda bu buyrak naychalarining bir qismi berkilib, ichida suyuqlik to'planishi natijasida yuzaga keladi. Kistalar yakka (soliter) yoki bir nechta bo'lishi, bitta yoki ikkala buyrakda joylashishi mumkin.
Yoshning ortishi bilan buyrak kistalari ko'proq uchraydi — bu ko'p jihatdan tabiiy jarayon. Ularning katta qismi butun umr o'sishi yoki hech qanday shikoyat bermasligi mumkin.
Kistalarning asosiy turlari
- Oddiy (sodda) kista — silliq devorli, ichi tiniq suyuqlikli, yumaloq shakldagi bo'shliq. Eng ko'p uchraydigan va eng xavfsiz tur.
- Murakkab kista — devori qalinlashgan, ichida to'siqlar, ohaklanish yoki qattiq komponent bo'lgan hosila. Bunday kistalar radiolog tomonidan alohida tasniflanadi va nazorat talab qiladi.
- Ko'p kistali (polikistoz) buyrak kasalligi — irsiy kasallik. Bunda ikkala buyrakda ko'plab kistalar shakllanadi va yillar davomida buyrak faoliyatiga ta'sir qilishi mumkin.
- Orttirilgan kistoz o'zgarishlar — surunkali buyrak yetishmovchiligi va uzoq muddatli gemodializ fonida rivojlanadigan holat.
- Parapelvikal va sinus kistalari — buyrak sinusi sohasida joylashib, siydik oqimiga bosim o'tkazishi mumkin.
Belgilari: ko'pincha umuman bo'lmaydi
Oddiy kistalar odatda tasodifan — boshqa sabab bilan qilingan ultratovush tekshiruvida topiladi. Kista kattalashgan yoki asoratlangan hollarda quyidagi shikoyatlar paydo bo'lishi mumkin:
- Belda yoki yon tomonda doimiy, bosuvchi og'riq va og'irlik hissi;
- Qon bosimining sababsiz ko'tarilishi;
- Siydikda qon (gematuriya);
- Tez-tez takrorlanuvchi siydik yo'llari infeksiyasi;
- Kista yiringlaganda — harorat ko'tarilishi, titroq, holsizlik;
- Juda katta kistada — qorin sohasida hosilaning paypaslanishi.
Bunday shikoyatlar bo'lsa, ularni «yoshga bog'liq» deb qoldirmaslik va urologga ko'rinish kerak.
Qanday aniqlanadi
Buyrak kistasini baholashda quyidagi tekshiruvlar qo'llaniladi:
- Buyraklar ultratovush tekshiruvi (UZI) — asosiy va eng qulay usul. Kistaning o'lchami, joylashuvi va tuzilishi ko'rinadi.
- Kontrastli kompyuter tomografiyasi yoki MRT — kista murakkab ko'ringanda, ichida to'siq yoki qattiq qism bo'lganda tayinlanadi.
- Umumiy siydik tahlili va siydik ekmasi — infeksiya va gematuriyani baholash uchun.
- Qon tahlillari — buyrak faoliyati ko'rsatkichlarini nazorat qilish uchun.
- Qon bosimini muntazam o'lchash — kistalar bilan bog'liq gipertoniyani vaqtida sezish uchun.
Polikistoz shubhasi bo'lsa, oila a'zolarini ham tekshirish tavsiya qilinadi, chunki kasallik irsiy tarzda uzatiladi.
Qachon davolash kerak, qachon shunchaki kuzatiladi
Kichik o'lchamdagi, shikoyat bermaydigan oddiy kista davolashni talab qilmaydi. Bunday holatda shifokor dinamik kuzatuvni tanlaydi: takroriy UZI va qon bosimi nazorati. Kuzatuv oralig'ini urolog belgilaydi.
Faol yondashuv quyidagi hollarda ko'rib chiqiladi:
- Kista o'sib, atrofdagi to'qima yoki siydik yo'llarini siqib qo'yganda;
- Doimiy og'riq yoki nazorat qilib bo'lmaydigan qon bosimi kuzatilganda;
- Kista yiringlagan yoki ichiga qon quyilganda;
- Tasvirlash tekshiruvida kista murakkab tuzilishga ega bo'lib chiqqanda.
Davolash usullari orasida kistani teri orqali punksiya qilib bo'shatish va sklerozatsiya, shuningdek laparoskopik yo'l bilan kista devorini olib tashlash mavjud. Usulni faqat urolog tekshiruv natijalariga asoslanib tanlaydi.
Kista bilan yashash: kundalik tavsiyalar
- Qon bosimini muntazam o'lchang va yozib boring;
- Tuz iste'molini cheklang, yetarlicha suv iching;
- Belga zarba tegishi mumkin bo'lgan kontakt sport turlarida ehtiyot bo'ling;
- Chekish va spirtli ichimliklardan voz keching;
- Buyrakka ta'sir qiluvchi dorilarni faqat shifokor tavsiyasi bilan qabul qiling;
- Belgilangan muddatda takroriy UZI dan o'tishni unutmang.
Eng ko'p beriladigan savollar
Kista saratonga aylanadimi? Oddiy kista uchun bunday xavf juda past hisoblanadi. Ammo murakkab tuzilishli kistalar alohida baholanadi — aynan shu sababli tasvirlash tekshiruvi natijasini mutaxassis ko'rishi kerak.
Kistani dori bilan eritib bo'ladimi? Yo'q. Kistaning devori bor va u dori vositasi bilan yo'qolmaydi. Dorilar faqat qo'shilgan infeksiya, og'riq yoki qon bosimini boshqarish uchun ishlatiladi.
Kista bo'lsa sport bilan shug'ullansa bo'ladimi? Aksariyat hollarda ha, lekin bel sohasiga jarohat xavfi bor turlarni shifokor bilan muhokama qilish kerak.
Buyrak kistasi — ko'pincha xotirjam kuzatuv talab qiladigan holat, ammo uni e'tibordan chetda qoldirish ham to'g'ri emas. Agar UZI xulosasida kista qayd etilgan bo'lsa yoki belda og'riq, qon bosimi ko'tarilishi, siydikda qon kuzatilsa, Toshkentdagi «Androlog i Ya» klinikasi urolog-andrologiga murojaat qiling — tekshiruv natijalari asosida sizga aniq kuzatuv rejasi tuzib beriladi.
Klinika shifokorlari
Manzil: Toshkent shahri, Fozıltepa ko'chasi, 28A
Telefon: +998 98 809-91-77 · +998 97 720-36-18 · +998 71 275-82-73
Sayt: andrologi.uz
Похожие статьи
-
Причины, приводящие к увеличению числа бесплодных ...
Иметь потомство – великое достояние человечества, подаренное природой. Между тем человечество преследуют заболевания, которые препятствуют продолжению рода. Около 15% супружеских пар
-
Тестостерон - Главный мужской стимулятор
Типичный мужчина среднего возраста – это человек, постепенно теряющий интерес к жизни, любви, свою силу и энергию. Человек действия становится человеком бездействия. Его без видимой причины начинает охватывать умственная
-
Варикоцеле и мужское бесплодие
Варикоцеле – варикоцеле расширение вен семенного канатика, заболевание юношеского возраста, влекущее за собой нарушение сперматогенеза и приводящее к бесплодию. Признаки варикоцеле встречаются у 4,4-30,7% мужчин, в возрасте от 15 до 25 лет.
-
Цветная ультразвуковая допплерография в выявлении
Варикоцеле диагностируется у 8-20% молодых мужчин. Существующая связь фертильности с варикозным расширением вен семенного канатика делает варикоцеле социальной проблемой. Для выяснения причин варикоцеле в настоящее время широко