Testosteron o'rnini bosuvchi terapiya (TRT): kimga kerak va qanday nazorat qilinadi — Androlog i Ya
- 77
TRT nima va u kimga kerak?
TRT — organizm o'zi yetarli testosteron ishlab chiqarmaganda uni tashqaridan to'ldirish. Bu «kuch-quvvat uchun kurs» yoki sport maqsadidagi vosita emas, balki tasdiqlangan gipogonadizm (androgen tanqisligi) tashxisi qo'yilgandagina boshlanadigan tibbiy davolash. Testosteroni me'yorda bo'lgan sog'lom erkakka bunday terapiya foyda keltirmaydi va xavfsiz ham emas.
Muolaja quyidagi ikki shart bir vaqtda mavjud bo'lganda ko'rib chiqiladi:
- qonda testosteron darajasining pastligi laborator tasdiqlangan bo'lsa;
- shu bilan birga klinik belgilar — libido pasayishi, ertalabki ereksiyalarning kamayishi, doimiy charchoq, kayfiyat tushkunligi, mushak massasining kamayishi va bel sohasida yog' to'planishi kuzatilsa.
Faqat tahlil raqamiga yoki faqat shikoyatga qarab TRT boshlanmaydi — ikkalasi ham kerak.
Tashxis: bitta tahlil yetarli emas
Testosteron kun davomida o'zgarib turadi va ertalab eng yuqori bo'ladi. Shu sababli qon ertalab, och qoringa (odatda soat 7:00–11:00 oralig'ida) topshiriladi, past natija esa kamida ikki marta, turli kunlarda takrorlanib tasdiqlanishi kerak. O'tkir kasallik, uyqusizlik yoki og'ir stress davrida olingan natija vaqtincha past chiqishi mumkin.
Sababni aniqlash uchun qo'shimcha tekshiruvlar buyuriladi:
- umumiy va erkin testosteron, shuningdek gormonni bog'lovchi oqsil (SHBG);
- gipofiz gormonlari (LG, FSG) va prolaktin — muammo moyakda yoki miya bezida ekanini ajratish uchun;
- qalqonsimon bez gormonlari, qand va lipidlar ko'rsatkichlari;
- umumiy qon tahlili — gemoglobin va gematokrit;
- 45–50 yoshdan keyin — PSA tahlili va prostata ko'rigi.
Preparat shakllari
Zamonaviy amaliyotda testosteron bir necha ko'rinishda qo'llaniladi va har birining o'z qulayligi bor:
- In'eksiya shakllari — muskul ichiga yuboriladi, ta'sir muddati preparatga qarab bir necha haftadan bir necha oygacha;
- Teriga suriladigan gel va plastirlar — har kuni qo'llaniladi, gormon darajasini tekisroq ushlab turadi;
- Og'iz orqali qabul qilinadigan shakllar — ayrim holatlarda ishlatiladi.
Qaysi shakl mos kelishini, muolaja jadvali va davomiyligini faqat shifokor belgilaydi. Sport zalidan yoki internetdan olingan maslahat bo'yicha gormon qabul qilish jiddiy asoratlarga olib keladi.
Davolash davomidagi nazorat
TRT — bir marta boshlab, keyin unutiladigan muolaja emas. U doimiy kuzatuvni talab qiladi:
- belgilarning yaxshilanishi va testosteron darajasi — dastlabki oylarda, so'ngra muntazam;
- gematokrit va gemoglobin — testosteron qonni quyultirishi mumkin, ko'rsatkich oshsa muolaja qayta ko'rib chiqiladi;
- PSA va prostata holati — ayniqsa 50 yoshdan keyin;
- arterial bosim, tana vazni, lipid profili;
- uyquda nafas to'xtashi (apnoe) belgilari — mavjud bo'lsa, avval o'sha holat davolanadi.
Natijani qachon kutish mumkin?
TRT bir kunda ta'sir qiladigan muolaja emas — turli belgilar turli muddatda yaxshilanadi:
- jinsiy istak va kayfiyat odatda birinchi haftalarda o'zgara boshlaydi;
- ereksiya sifati va umumiy quvvat — bir necha oy davomida;
- mushak massasi va yog' qatlamining qayta taqsimlanishi — oylar davomida va faqat jismoniy faollik bilan birga;
- suyak zichligi — eng sekin o'zgaradigan ko'rsatkich.
Agar bir necha oy muntazam muolajadan keyin ham hech qanday yaxshilanish bo'lmasa, bu shikoyatlarning sababi boshqa ekanini anglatadi va tashxis qayta ko'rib chiqiladi.
Kimga TRT mumkin emas
- prostata yoki sut bezi saratoni tashxisi bo'lsa yoxud unga jiddiy shubha bo'lsa;
- gematokrit ko'rsatkichi yuqori bo'lsa;
- og'ir, nazoratsiz yurak yetishmovchiligida;
- davolanmagan og'ir uyqu apnoesida;
- yaqin oylarda farzand ko'rish rejalashtirilayotgan bo'lsa.
TRT va farzand ko'rish
Bu — ko'pchilik bilmaydigan, ammo eng muhim jihat. Tashqaridan kelgan testosteron miya bezining signalini bostiradi va moyaklarning o'z ishini susaytiradi: natijada spermatozoidlar ishlab chiqarilishi keskin kamayadi, moyaklar hajmi kichrayishi mumkin. Ya'ni TRT vaqtinchalik bepushtlikka olib kelishi mumkin.
Shuning uchun farzand rejalashtirayotgan erkaklarda boshqa yo'l tanlanadi — moyaklarni o'z testosteronini ishlab chiqarishga rag'batlantiradigan davolash sxemalari qo'llaniladi. Qaysi variant sizga to'g'ri kelishini androlog spermogramma va gormonal ko'rsatkichlarga qarab hal qiladi.
«Androlog i Ya» klinikasida
Charchoq, libido pasayishi yoki ereksiyaning sustlashuvi har doim ham gormon tanqisligini anglatmaydi: ular qalqonsimon bez faoliyati, qandli diabet, kamqonlik yoki depressiya bilan ham bog'liq bo'lishi mumkin. Klinikamizda androlog avval to'liq tekshiruv o'tkazadi, so'ng zarur bo'lsagina terapiyani tavsiya qiladi va uni nazoratda olib boradi. Gormon bilan o'z-o'zini davolash o'rniga mutaxassisga murojaat qiling — qabulga oldindan yozilish tavsiya etiladi.
Klinika shifokorlari
Manzil: Toshkent shahri, Fozıltepa ko'chasi, 28A
Telefon: +998 98 809-91-77 · +998 97 720-36-18 · +998 71 275-82-73
Sayt: andrologi.uz
Похожие статьи
-
Причины, приводящие к увеличению числа бесплодных ...
Иметь потомство – великое достояние человечества, подаренное природой. Между тем человечество преследуют заболевания, которые препятствуют продолжению рода. Около 15% супружеских пар
-
Тестостерон - Главный мужской стимулятор
Типичный мужчина среднего возраста – это человек, постепенно теряющий интерес к жизни, любви, свою силу и энергию. Человек действия становится человеком бездействия. Его без видимой причины начинает охватывать умственная
-
Варикоцеле и мужское бесплодие
Варикоцеле – варикоцеле расширение вен семенного канатика, заболевание юношеского возраста, влекущее за собой нарушение сперматогенеза и приводящее к бесплодию. Признаки варикоцеле встречаются у 4,4-30,7% мужчин, в возрасте от 15 до 25 лет.
-
Цветная ультразвуковая допплерография в выявлении
Варикоцеле диагностируется у 8-20% молодых мужчин. Существующая связь фертильности с варикозным расширением вен семенного канатика делает варикоцеле социальной проблемой. Для выяснения причин варикоцеле в настоящее время широко