Moyak burilishi (torsiya): shoshilinch holat belgilari va nima qilish kerak
- 49
Torsiya nima va nega bunchalik xavfli
Moyak urug' tizimchasiga osilgan holda joylashgan: tizimcha ichida arteriya, venalar va urug' yo'li o'tadi. Ayrim anatomik xususiyatlarda (masalan, moyakning pardalar ichida erkin joylashuvida) moyak o'z o'qi atrofida aylana oladi. Burilish yuz berganda avval venalar, so'ng arteriya buralib yopiladi, moyak qon bilan ta'minlanmay qoladi va ishemiya boshlanadi. Oltin vaqt — dastlabki 6 soat: shu muddatda operatsiya qilinsa, moyakni saqlab qolish ehtimoli 90 foizdan yuqori. 12 soatdan keyin bu ko'rsatkich taxminan 50 foizga, 24 soatdan keyin esa 10 foizgacha tushib ketadi.
Asosiy belgilari
- moyakda to'satdan boshlangan juda kuchli og'riq — ko'pincha kechasi yoki jismoniy harakat paytida;
- og'riqning chov va qorin pastiga tarqalishi;
- yorg'oqning bir tomoni shishishi va qizarishi;
- burilgan moyakning yuqoriga ko'tarilib, ko'ndalang holatda turishi;
- ko'ngil aynishi, qusish, ba'zan harorat ko'tarilishi;
- moyakka tegilganda og'riqning keskin kuchayishi;
- moyakni ko'tarib qo'llab-quvvatlaganda og'riq kamaymasligi (epididimitdan farqi).
Ba'zan burilish qisman bo'lib, og'riq to'lqinsimon keladi va o'zi susayadi. Bu ham shifokorga borish uchun jiddiy sabab — qisman burilish istalgan payt to'liq burilishga o'tishi mumkin.
Kimlarda ko'proq uchraydi
Torsiya har qanday yoshda bo'lishi mumkin, lekin ikki cho'qqisi bor: chaqaloqlik davri va 12–18 yosh — jadal o'sish davri. Sovuq, jarohat, faol sport, hatto uyqudagi keskin harakat ham turtki bo'la oladi. Ilgari bir tomonda torsiya bo'lgan yoki qisman burilish epizodlarini boshdan kechirgan yigitlarda ikkinchi tomonda ham xavf yuqori bo'ladi. Bunday yigitlarga urolog bilan oldindan maslahatlashib, profilaktik mahkamlash masalasini muhokama qilish o'rinli — rejali kichik operatsiya shoshilinch katta yo'qotishdan yaxshiroq.
Torsiyaga o'xshash boshqa holatlar
Moyakdagi og'riq epididimit (moyak ortig'i yallig'lanishi), orxit, chov churrasining qisilishi yoki moyak osilchog'ining burilishida ham kuzatiladi. Bemor bu holatlarni o'zi farqlay olmaydi — va farqlashga urinib vaqt yo'qotmasligi kerak. Qoida oddiy: moyakdagi har qanday to'satdan kuchli og'riq — aksi isbotlanmaguncha torsiya deb qaraladi.
Nima qilish KERAK
- darhol tez tibbiy yordam chaqirish yoki eng yaqin shoshilinch urologiya bo'limiga borish;
- og'riq boshlangan aniq vaqtni eslab qolish — bu jarroh uchun juda muhim ma'lumot;
- yo'lda hech narsa yemaslik va ichmaslik (narkoz bo'lishi mumkin).
Nima qilish MUMKIN EMAS
- og'riq qoldiruvchi ichib «kutib ko'rish» — og'riq susaysa ham to'qima nobud bo'lishda davom etadi;
- isitish, issiq vanna, kompres — bu jarayonni tezlashtiradi;
- moyakni o'zi «to'g'rilashga» urinish — burilishni kuchaytirib yuborish mumkin;
- ertalabgacha yoki dushanbagacha kutish.
Tashxis va davolash
Shifokor ko'rik va Doppler UZI orqali moyakdagi qon oqimini tekshiradi — bu bir necha daqiqa oladi. Tashxis tasdiqlansa, zudlik bilan operatsiya qilinadi: moyak to'g'rilanadi, hayotiyligi baholanadi va qayta burilmasligi uchun mahkamlab qo'yiladi. Odatda ikkinchi moyak ham profilaktik mahkamlanadi, chunki anatomik moyillik ko'pincha ikki tomonlama bo'ladi. Moyak nobud bo'lgan hollarda uni olib tashlashga to'g'ri keladi — shuning uchun ham vaqt hal qiluvchi omildir.
Ko'p so'raladigan savollar
Og'riq o'zi o'tib ketdi — xavf ham o'tdimi?
Yo'q. Bu qisman burilishning o'z-o'zidan yechilgani bo'lishi mumkin. Keyingi epizod to'liq burilish bilan tugashi va tunda, hech kim sezmaganda boshlanishi mumkin. Shunday epizoddan keyin rejali tekshiruv va zarur bo'lsa profilaktik mahkamlash operatsiyasi tavsiya etiladi.
Operatsiyadan keyin farzand ko'rish qobiliyati saqlanadimi?
Moyak o'z vaqtida saqlab qolinsa — ha. Hatto bitta moyak yo'qotilgan taqdirda ham ikkinchi sog'lom moyak gormonal fon va otalik qobiliyatini odatda to'liq ta'minlaydi. Biroq ikkala tomonning ham omon qolishi uchun asosiy shart — vaqtida yetib borilgan operatsiya.
Xulosa
Moyak torsiyasida «kutish» degan davolash usuli yo'q — bor-yo'g'i bir necha soatlik imkoniyat oynasi bor. To'satdan boshlangan kuchli og'riqda yagona to'g'ri qaror — darhol shifokorga yetib borish. Savollar bo'lsa, «Androlog i Ya» klinikasi urologlari bilan maslahatlashing.
Klinika shifokorlari
Manzil: Toshkent shahri, Fozıltepa ko'chasi, 28A
Telefon: +998 98 809-91-77 · +998 97 720-36-18 · +998 71 275-82-73
Sayt: andrologi.uz
Похожие статьи
-
Причины, приводящие к увеличению числа бесплодных ...
Иметь потомство – великое достояние человечества, подаренное природой. Между тем человечество преследуют заболевания, которые препятствуют продолжению рода. Около 15% супружеских пар
-
Тестостерон - Главный мужской стимулятор
Типичный мужчина среднего возраста – это человек, постепенно теряющий интерес к жизни, любви, свою силу и энергию. Человек действия становится человеком бездействия. Его без видимой причины начинает охватывать умственная
-
Варикоцеле и мужское бесплодие
Варикоцеле – варикоцеле расширение вен семенного канатика, заболевание юношеского возраста, влекущее за собой нарушение сперматогенеза и приводящее к бесплодию. Признаки варикоцеле встречаются у 4,4-30,7% мужчин, в возрасте от 15 до 25 лет.
-
Цветная ультразвуковая допплерография в выявлении
Варикоцеле диагностируется у 8-20% молодых мужчин. Существующая связь фертильности с варикозным расширением вен семенного канатика делает варикоцеле социальной проблемой. Для выяснения причин варикоцеле в настоящее время широко