TESE va microTESE: azoospermiyada moyak biopsiyasi
- 14
Avval sababni aniqlash kerak
Azoospermiya ikki xil bo'ladi, va ular butunlay boshqacha vaziyatlar.
To'siqli (obstruktiv) azoospermiya
Moyak hujayra ishlab chiqaradi, lekin yo'l berk. Sabablari: o'tkazilgan vazektomiya, infeksiyadan keyingi chandiq, tug'ma yo'l yo'qligi, urug' chiqarish yo'lining to'silishi. Bu holatda moyak hajmi normal, gormon ko'rsatkichlari yaxshi bo'ladi. Hujayra topish ehtimoli — deyarli yuz foiz, ko'pincha oddiy punksiya bilan kifoya qilinadi.
To'siqsiz (noobstruktiv) azoospermiya
Moyakning o'zi hujayra ishlab chiqarmayapti yoki juda oz miqdorda chiqaryapti. Sabablari: genetik holatlar, bolalikda moyakning yorg'oqqa tushmagani, kimoterapiya yoki nur terapiyasi, tepki (parotit) kasalligidan keyingi orxit, anabolik steroidlar, ba'zan sabab aniqlanmaydi. Bu holatda FSH gormoni odatda yuqori, moyak hajmi kichik bo'ladi. Aynan shu guruhda microTESE ning ahamiyati katta.
Operatsiyadan oldingi tekshiruvlar
Biopsiyaga shoshilmaslik kerak — avval to'liq baholash o'tkaziladi:
- ikki marta takrorlangan spermogramma (markazdan o'tkazilgan namuna bilan);
- gormonlar: FSH, LH, umumiy testosteron, prolaktin, estradiol;
- yorg'oq UZI si — moyak hajmi, varikotsele, o'sma borligini istisno qilish;
- kariotip — xromosoma to'plamini tekshirish;
- Y xromosomasining mikrodelesiyalari tahlili — bu natija prognozni to'g'ridan-to'g'ri belgilaydi;
- tug'ma yo'l yo'qligi shubhasi bo'lsa — mukovistsidoz geni tekshiruvi.
Ba'zi hollarda operatsiyadan oldin varikotselening jarrohlik davosi yoki gormonal tayyorgarlik natijani yaxshilashi mumkin — bu masala individual hal qilinadi.
TESE va microTESE farqi
Oddiy TESE
Yorg'oqda kichik kesim qilinib, moyak pardasi ochiladi va bir necha joydan kichik to'qima bo'lakchalari olinadi. Namunalar darhol embriologga topshiriladi, u mikroskop ostida hujayra qidiradi. Usul soddaroq va tezroq, lekin to'qima «ko'r-ko'rona» olinadi.
microTESE
Bu — operatsion mikroskop ostida bajariladigan usul. Moyak kengroq ochiladi va jarroh 15-25 barobar kattalashtirishda naychalarni ko'zdan kechiradi. Faol spermatogenez ketayotgan naychalar yo'g'onroq va oqroq bo'ladi — ularni tanlab olish mumkin.
Natijada ikki afzallik yuzaga keladi: hujayra topish ehtimoli sezilarli darajada ortadi, ayni paytda olinadigan to'qima miqdori bir necha barobar kamayadi va moyakni qon bilan ta'minlovchi tomirlar saqlanadi. Bu esa keyinchalik testosteron ishlab chiqarilishiga kamroq zarar yetkazadi.
Umumlashtirilgan ma'lumotlarga ko'ra, to'siqsiz azoospermiyada oddiy TESE bilan hujayra topish ehtimoli taxminan uchdan bir - yarim atrofida bo'lsa, microTESE bilan bu ko'rsatkich sezilarli darajada yuqoriroq bo'ladi.
Muvaffaqiyat ehtimoliga nima ta'sir qiladi
- Genetik natija. Y xromosomasining ma'lum bir qismidagi yo'qotishlarda ehtimol yarmiga yaqin, boshqa qismlaridagi yo'qotishlarda esa amalda nolga teng — bunday holatda operatsiya tavsiya etilmaydi. Shuning uchun genetik tahlil biopsiyadan oldin bajarilishi shart;
- Gistologik manzara. Spermatogenez susaygan holatda ehtimol eng yuqori; naychalarda faqat yordamchi hujayralar qolgan holatda pastroq, ammo baribir nolga teng emas;
- Klaynfelter sindromi. Ilgari bu tashxis umidsiz deb hisoblangan. Bugun microTESE bilan bunday bemorlarning sezilarli qismida hujayra topiladi, ayniqsa yosh (30 gacha) bo'lsa;
- Yosh. Qanchalik erta bajarilsa, imkoniyat shunchalik yaxshi;
- FSH darajasi va moyak hajmi ma'lumot beradi, lekin ular yakka o'zida operatsiyadan voz kechish uchun asos bo'la olmaydi: yuqori FSH bilan ham hujayra topilgan holatlar ko'p.
Operatsiya qanday kechadi
microTESE umumiy yoki spinal og'riqsizlantirish ostida bajariladi va odatda 1-3 soat davom etadi. Ko'p hollarda bemor o'sha kuni yoki ertasiga uyiga qaytadi.
Jarayon EKU jamoasi bilan muvofiqlashtiriladi. Ikki variant bor: hujayralar ayolning tuxum hujayralari olinadigan kuni topilib, darhol ishlatiladi (yangi material bilan), yoki oldindan olinib muzlatiladi. Ikkinchi variant ko'pincha afzalroq — hujayra topilmasa, ayolni keraksiz gormonal stimulyatsiyadan saqlaydi.
Embriolog materialni bir necha soat davomida qidirishi mumkin. Topilgan hujayralar IKSI usulida ishlatiladi: har bir hujayra maxsus igna bilan tuxum hujayrasi ichiga kiritiladi. Bu usul harakatsiz va kam sonli hujayralar bilan ham ishlaydi.
Tiklanish va mumkin bo'lgan asoratlar
Birinchi kunlarda yorg'oqda shish va noqulaylik bo'ladi. Ushlab turuvchi ichki kiyim, sovuq kompress va shifokor tavsiya qilgan og'riq qoldiruvchi yordam beradi. 1-2 hafta davomida og'ir yuk ko'tarish, sport va jinsiy hayotdan tiyilish kerak.
Asoratlar kam uchraydi: qon quyilishi, infeksiya. Uzoq muddatli ta'sirlardan biri — testosteron darajasining pasayishi; shuning uchun operatsiyadan keyin 6 va 12 oyda gormon nazorati tavsiya etiladi. microTESE aynan shu xavfni kamaytirish uchun ishlab chiqilgan.
Hujayra topilmasa nima bo'ladi
Bu haqda oldindan gaplashib olish kerak. Ba'zi hollarda 6-12 oydan keyin, gormonal tayyorgarlikdan so'ng takroriy urinish muhokama qilinadi. Agar takroriy urinish ham natija bermasa, er-xotinga donor hujayrasi yoki farzandlikka olish yo'llari haqida ma'lumot beriladi. Bu qiyin suhbat, lekin uni operatsiyadan oldin boshlagan juftliklar natijani ancha yengil qabul qiladi.
Xulosa
«Spermatozoid topilmadi» degan xulosa ota bo'lish imkoniyatining tugagani degani emas. To'g'ri ketma-ketlik shunday: sababni aniqlash, genetik tahlil, keyin — ko'rsatma bo'lsa — microTESE. Genetik tahlilni chetlab o'tib operatsiyaga borish esa keraksiz aralashuvga olib kelishi mumkin.
Agar spermogrammangizda azoospermiya aniqlangan bo'lsa, «Androlog i Ya» klinikasida androlog bilan maslahatlashib, to'liq tekshiruv rejasini tuzing.
Muhim eslatma. Ushbu maqola ma'lumot berish maqsadida yozilgan va shifokor maslahatining o'rnini bosmaydi. Bu yerdagi ma'lumotlar asosida o'zingizga tashxis qo'ymang va davolanishni boshlamang. Aniq tashxis va davolash rejasi uchun urolog-androlog qabuliga murojaat qiling.
Klinika shifokorlari
Manzil: Toshkent shahri, Foziltepa ko'chasi, 14-kvartal, 28A uy
Telefon: +998 98 809-91-77 · +998 97 720-36-18 · +998 71 275-82-73
Sayt: andrologi.uz
Похожие статьи
-
Причины, приводящие к увеличению числа бесплодных ...
Иметь потомство – великое достояние человечества, подаренное природой. Между тем человечество преследуют заболевания, которые препятствуют продолжению рода. Около 15% супружеских пар
-
Тестостерон - Главный мужской стимулятор
Типичный мужчина среднего возраста – это человек, постепенно теряющий интерес к жизни, любви, свою силу и энергию. Человек действия становится человеком бездействия. Его без видимой причины начинает охватывать умственная
-
Варикоцеле и мужское бесплодие
Варикоцеле – варикоцеле расширение вен семенного канатика, заболевание юношеского возраста, влекущее за собой нарушение сперматогенеза и приводящее к бесплодию. Признаки варикоцеле встречаются у 4,4-30,7% мужчин, в возрасте от 15 до 25 лет.
-
Цветная ультразвуковая допплерография в выявлении
Варикоцеле диагностируется у 8-20% молодых мужчин. Существующая связь фертильности с варикозным расширением вен семенного канатика делает варикоцеле социальной проблемой. Для выяснения причин варикоцеле в настоящее время широко