Qachon tosh o'zi chiqadi

Umumiy qoida: 5 mm gacha bo'lgan toshlarning aksariyati (taxminan 70-80 foizi) mustaqil chiqib ketadi. 5-10 mm oralig'ida ehtimol pasayadi va joylashuvga bog'liq bo'ladi. 10 mm dan katta toshlar o'zi chiqishiga umid qilish real emas.

Kutish taktikasi tanlanganda shifokor oqimni yengillashtiruvchi dorilar, yetarli suyuqlik va og'riqni nazorat qilishni tayinlaydi, hamda muddat belgilaydi: 4-6 haftadan ortiq kutish buyrakka zarar berishi mumkin.

Kutib bo'lmaydigan holatlar

• og'riq bilan birga harorat ko'tarilgan — bu infeksiya va shoshilinch holat;
• siydik ajralishi keskin kamaygan yoki to'xtagan;
• bitta buyrak bor yoki ikkala tomonda tosh;
• og'riq dori bilan bosilmaydi, qusish to'xtamaydi;
• UZI da buyrak jomining kengayishi (gidronefroz) aniqlangan;
• buyrak funksiyasi ko'rsatkichlari yomonlashgan.

Maydalash va olib tashlash usullari

Masofaviy zarba-to'lqinli litotripsiya

Tanaga hech narsa kiritilmaydi: apparat tashqaridan zarba to'lqinlarini toshga yo'naltiradi va uni qumga aylantiradi, keyin bo'laklar siydik bilan chiqadi. Eng kam invaziv usul, ambulator sharoitda bajariladi.

Kimga mos: 20 mm gacha buyrak toshlari, unchalik zich bo'lmagan. Cheklovlar: juda zich toshlar, ortiqcha vazn (masofa kattalashadi), homiladorlik, qon ivishi buzilishi, buyrakdan pastdagi siydik yo'lining torayishi. Ba'zan bir necha seans kerak bo'ladi va bo'laklar chiqishida sanchiq bo'lishi mumkin.

Kontakt (endoskopik) litotripsiya

Yupqa asbob tabiiy siydik yo'li orqali toshga yetkaziladi va tosh lazer yoki pnevmatik zond bilan bevosita maydalanadi, bo'laklar esa darhol olib chiqiladi. Siydik yo'lidagi va buyrak jomidagi toshlarda eng ko'p ishlatiladigan zamonaviy usul.

Afzalligi: yuqori samaradorlik, natija bir seansda ko'rinadi, zich toshlarda ham ishlaydi. Odatda spinal yoki umumiy og'riqsizlantirish ostida bajariladi; ko'p hollarda vaqtincha stent qo'yiladi.

Perkutan nefrolitotripsiya

Bel sohasidagi kichik teshik orqali buyrakka to'g'ridan-to'g'ri kirib, katta toshlar maydalanadi va olib tashlanadi. Kimga mos: 20 mm dan katta toshlar, «marjon» shaklidagi toshlar, boshqa usullar samarasiz bo'lganda. Statsionar sharoit va bir necha kunlik kuzatuv talab qiladi.

Ochiq va laparoskopik operatsiya

Bugun kamdan-kam qo'llaniladi — asosan anatomik xususiyatlar yoki juda katta toshlar bo'lganda.

Stent haqida

Ko'p muolajalardan keyin buyrak bilan qovuq o'rtasiga vaqtincha yupqa naycha (stent) qo'yiladi. U siydik oqimini ta'minlaydi va shishdan himoya qiladi. Stent turgan davrda tez-tez siyish, yengil noqulaylik va siydikda mayda qon aralashmasi bo'lishi mumkin — bu kutilgan holat. Stent odatda 1-4 haftadan keyin olinadi va uni o'z vaqtida olib tashlash shart: uzoq qolgan stentda tosh o'tirib qoladi.

Maydalashdan keyin nima qilish kerak

1. Kuniga 2-2,5 litr suyuqlik ichish (shifokor boshqacha aytmagan bo'lsa).
2. Chiqqan tosh bo'lagini yig'ib, tarkibini tahlil qildirish — bu keyingi profilaktikaning asosi.
3. Nazorat UZI si — bo'laklar to'liq chiqqanini tasdiqlash uchun.
4. Tosh turiga qarab parhez: uratli, oksalatli, fosfatli toshlarda tavsiyalar bir-biriga qarama-qarshi bo'lishi mumkin, shuning uchun «umumiy parhez» ishlamaydi.
5. Siydik va qon tahlillari — kalsiy, siydik kislotasi va buyrak funksiyasini baholash.

Takrorlanish haqida

Siydik-tosh kasalligining asosiy xususiyati — qaytalanishga moyilligi: profilaktikasiz bemorlarning katta qismida tosh 5-10 yil ichida qayta paydo bo'ladi. Shuning uchun toshni olib tashlash davolashning oxiri emas, boshlanishi: asosiy ish — sababni aniqlash va uni bartaraf etish.

Ko'p beriladigan savollar

Toshni dori bilan eritish mumkinmi? Faqat bitta turda — uratli toshlarda siydikni ishqorlantiruvchi terapiya bilan. Oksalat va fosfat toshlar dori bilan erimaydi, shuning uchun tosh tarkibini bilish muhim.

Maydalashdan keyin og'riq bo'ladimi? Bo'laklar chiqayotganda sanchiq bo'lishi mumkin. Shifokor bunga oldindan og'riq qoldiruvchi va oqimni yengillashtiruvchi dori tayinlaydi.

Nechta seans kerak bo'ladi? Masofaviy litotripsiyada 1 dan 3 gacha, kontakt usulda odatda bitta. Bu toshning zichligi va o'lchamiga bog'liq.

Ko'p suv ichsam tosh chiqadimi? Suv mayda toshlar chiqishiga yordam beradi va yangilarining oldini oladi, ammo katta toshni chiqara olmaydi. Sanchiq paytida esa ortiqcha suv bosimni oshirib, og'riqni kuchaytirishi mumkin.

Sport va parhez ta'sir qiladimi? Ha. Kunlik suyuqlik hajmi, tuz miqdori va tosh turiga mos parhez takrorlanish ehtimolini bir necha barobar kamaytiradi.

«Androlog i Ya» klinikasida

Klinikamizda urolog ko'rigi, buyrak va siydik yo'llari UZI si, siydik hamda qon tahlillari o'tkaziladi, toshning o'lchami va joylashuviga qarab davolash taktikasi belgilanadi va zarur bo'lganda bemor tegishli aralashuvga yo'naltiriladi.

Raxmatullaev Boxodir Mirziyatovich

Urolog-androlog

BatafsilQo'ng'iroq

Xodjaboev Bunyod Pulatovich

Urolog-androlog

BatafsilQo'ng'iroq

Sadriddinov X.N.

UZI shifokori

BatafsilQo'ng'iroq