Nima sodir bo'ladi

Normal ereksiyada qon g'ovak tanachalarga kelib to'ladi, aloqadan keyin esa erkin oqib chiqadi. Priapizmda qon chiqish yo'li yopiladi: qon g'ovak tanachalarda qamalib qoladi, kislorod tugaydi, kislotalilik oshadi va to'qima asta-sekin nobud bo'la boshlaydi. Vaqt bu yerda to'g'ridan-to'g'ri natijani belgilaydi: birinchi soatlarda muammo oddiy muolaja bilan hal qilinadi, bir sutkadan keyin esa oqibatlar ko'pincha qaytmas bo'ladi.

Ikki asosiy turi

• Ishemik (past oqimli) priapizm — holatlarning 95 foizi. Olat qattiq va og'riqli, olat boshi esa yumshoq qoladi. Bu shoshilinch holat.
• Nishemik (yuqori oqimli) priapizm — kamdan-kam, odatda oraliq yoki olat jarohatidan keyin. Ereksiya to'liq emas va odatda og'riqsiz. Bu shoshilinch emas, ammo tekshiruv shart.

Uchinchi variant — takrorlanuvchi (uzuq-yuluq) priapizm: qisqa xurujlar, ko'pincha kechasi. U orqa fonda jiddiy sabab borligini bildiradi va tekshiruv talab qiladi.

Sabablari

• Dorilar. Ereksiya uchun ishlatiladigan in'yeksion vositalar (dozani mustaqil oshirish — ko'p uchraydigan sabab), ba'zi antidepressantlar, antipsixotiklar, qon bosimi dorilari, qonni suyultiruvchi vositalar.
• Qon kasalliklari — o'roqsimon hujayrali anemiya, leykoz, talassemiya. Yosh bemorlarda bu sabablar birinchi navbatda tekshiriladi.
• Jarohat — oraliq yoki olatga zarba, velosipeddan yiqilish.
• Alkogol va giyohvand moddalar.
• Orqa miya jarohatlari va ba'zi nevrologik kasalliklar.
• Bir qism holatlarda sabab aniqlanmaydi.

Birinchi yordam va vaqt chegarasi

1. Ereksiya 2 soatdan oshgan va og'riqli bo'lsa — urologga qo'ng'iroq qiling yoki shoshilinch yordamga murojaat qiling.
2. 4 soat — mutlaq chegara. Bu vaqtdan keyin har bir soat to'qima uchun xavfli.
3. Uyda qilish mumkin bo'lgan narsalar cheklangan: sovuq (muz emas, salqin) kompress, yengil jismoniy harakat, ko'p suyuqlik, siyish. Ular yordam berishi mumkin, ammo ularga tayanib vaqt yo'qotmang.
4. Issiq vanna, isituvchi muolajalar, qo'shimcha ereksiya dorilari va spirtli ichimlik mumkin emas — ular holatni yomonlashtiradi.
5. Uyalish sababli kechiktirish bu holatda eng qimmatga tushadigan xato.

Shifokor nima qiladi

1. Ko'rik va anamnez — dorilar, jarohat, qon kasalliklari haqida so'roq.
2. G'ovak tanachalardan qon olib, gaz tarkibini tekshirish — bu ishemik va noishemik turni ajratadigan kalit tahlil.
3. Doppler UZI — qon oqimini baholash.
4. Umumiy qon tahlili va zarur bo'lsa gemoglobin tekshiruvi.
5. Aspiratsiya — mahalliy og'riqsizlantirishda qonni chiqarish, zarur bo'lsa yuvish.
6. Dori yuborish — tomirlarni toraytiruvchi vosita, nazorat ostida.
7. Samara bo'lmasa — jarrohlik shuntlash: qon uchun chiqish yo'li yaratiladi.

Birinchi soatlarda murojaat qilinganda aspiratsiya ko'p hollarda yetarli bo'ladi va olat funksiyasi to'liq saqlanadi.

Oqibatlari va profilaktika

24 soatdan uzoq davom etgan ishemik priapizmda g'ovak to'qimaning chandiqlanishi va doimiy ereksiya buzilishi xavfi yuqori. Shuning uchun asosiy profilaktika — vaqtida murojaat qilish. Bundan tashqari: ereksiya uchun in'yeksion vositalarni faqat shifokor tayinlagan dozada ishlatish, o'roqsimon hujayrali anemiya bo'lsa uni nazoratda saqlash, dorilarni almashtirishda shifokor bilan maslahatlashish, alkogol va giyohvand moddalardan voz kechish.

Takrorlanuvchi xurujlarda

Qisqa, o'zi o'tib ketadigan xurujlar bo'lsa ham urologga borish kerak: ular ko'pincha to'liq priapizmning oldingi bosqichi bo'ladi. Bunday holatda sabab aniqlanadi va oldini olish uchun dori rejasi tuziladi.

Ko'p beriladigan savollar

Uzoq ereksiya har doim priapizmmi? Yo'q. Jinsiy qo'zg'alish bilan bog'liq va og'riqsiz uzoq ereksiya priapizm emas. Asosiy farq — qo'zg'alish yo'qolgandan keyin ham davom etishi va og'riq berishi.

Ereksiya uchun dori ichgandan keyin 3 soat davom etdi — bu xavflimi? Bu chegara zonasi. Og'riq bo'lmasa kuzating, ammo 4 soatga yaqinlashsa — shifokorga murojaat qiling va shu dorining keyingi dozasini mustaqil oshirmang.

Muzli kompress yordam beradimi? Ba'zan yengillik beradi, ammo davolash emas. Unga tayanib vaqtni cho'zish eng katta xato.

Davolashdan keyin ereksiya tiklanadimi? Birinchi 6-12 soatda murojaat qilinganda — ko'p hollarda to'liq. Kechikish qanchalik uzoq bo'lsa, tiklanish ehtimoli shunchalik pasayadi.

Bu holat qaytishi mumkinmi? Ha, ayniqsa qon kasalliklari yoki sabab bartaraf etilmagan hollarda. Shuning uchun bir marta priapizm bo'lgan bemor albatta urolog nazoratida bo'lishi kerak.

«Androlog i Ya» klinikasida

Klinikamizda urolog-androlog ko'rigi, zarur tahlillar va UZI o'tkaziladi, shoshilinch holatlarda bemor tegishli yordamga yo'naltiriladi. Eslab qoling: og'riqli ereksiya 4 soatdan oshgan bo'lsa — bu shifokorga darhol murojaat qilish sababi, uyat masalasi emas.

Raxmatullaev Boxodir Mirziyatovich

Urolog-androlog

BatafsilQo'ng'iroq

Xodjaboev Bunyod Pulatovich

Urolog-androlog

BatafsilQo'ng'iroq

Sadriddinov X.N.

UZI shifokori

BatafsilQo'ng'iroq