Andropauza yoki oddiy charchoqmi? Yoshga bog'liq androgen tanqisligi — Androlog i Ya
- by Андролог
Andropauza ayollardagi klimaksning nusxasi emas
Ayollarda tuxumdon faoliyati nisbatan qisqa muddatda to'xtaydi. Erkaklarda esa bunday keskin chegara yo'q: testosteron darajasi taxminan 30–40 yoshdan boshlab yiliga bir foizga yaqin sekin pasayadi. Shu sababli ko'p erkaklar keksalikkacha me'yordagi gormon bilan yashaydi, ba'zilarida esa belgilar erta paydo bo'ladi.
Pasayishni tezlashtiradigan omillar ma'lum:
- ortiqcha vazn, ayniqsa qorin sohasidagi yog';
- qandli diabet va metabolik sindrom;
- surunkali uyqusizlik va uyquda nafas to'xtashi;
- harakatsiz turmush tarzi, chekish, spirtli ichimlik;
- uzoq davom etgan stress va ayrim surunkali kasalliklar.
Belgilari
Andropauzaning yagona, hamma uchun bir xil belgisi yo'q. Odatda bir nechta shikoyat birgalikda uchraydi va ular jinsiy sohadan tashqariga ham chiqadi:
- jinsiy istakning sezilarli pasayishi;
- ertalabki ereksiyalarning kamayishi yoki yo'qolishi;
- doimiy charchoq, kun davomida holsizlik;
- kayfiyat o'zgaruvchanligi, asabiylik, tushkunlik va e'tiborni jamlashning qiyinlashuvi;
- mushak kuchi va massasining kamayishi, yog' qatlamining ortishi;
- uyquning buzilishi, ba'zan issiq bosishi va terlash;
- suyaklarning mo'rtlashuvi — bu belgisiz kechadi va faqat tekshiruvda aniqlanadi.
Bu belgilar birdaniga emas, asta-sekin, oylar va yillar davomida shakllanadi — shuning uchun ko'p erkak ularni «yosh o'tibdi-da» deb qabul qiladi.
Ehtiyot bo'ling: aynan shu belgilar boshqa kasalliklarda ham bor
Bu — maqolaning eng muhim qismi. Charchoq va libido pasayishi har doim ham gormon bilan bog'liq emas. Xuddi shunday shikoyatlar quyidagi holatlarda ham uchraydi:
- qalqonsimon bez faoliyatining pasayishi;
- kamqonlik va temir tanqisligi;
- D vitamini yetishmovchiligi;
- depressiya va tashvish buzilishlari;
- nazoratsiz qandli diabet;
- uyquda nafas to'xtashi sindromi;
- ayrim doimiy qabul qilinadigan dorilarning ta'siri.
Shu sababli «andropauza» tashxisi faqat boshqa sabablar istisno qilingandan keyin qo'yiladi.
Qanday tekshiriladi?
Tekshiruv suhbat va ko'rikdan boshlanadi, so'ngra laborator qism keladi:
- umumiy testosteron — ertalab, och qoringa, past natija boshqa kunda takrorlanadi;
- zarur bo'lsa erkin testosteron va gormonni bog'lovchi oqsil;
- gipofiz gormonlari va prolaktin — tanqislik sababi moyakda yoki miya bezida ekanini aniqlash uchun;
- qalqonsimon bez gormonlari, qand, lipidlar, umumiy qon tahlili;
- 45–50 yoshdan keyin — PSA tahlili va prostata ko'rigi.
Ko'rik paytida shifokor moyaklar hajmi va zichligiga, sut bezlarining kattalashuvi bor-yo'qligiga, bel aylanasi va tana vazniga, arterial bosimga e'tibor beradi. Shuningdek qabul qilinayotgan dorilar ro'yxati so'raladi — ularning ayrimlari gormon darajasiga bevosita ta'sir qiladi. Aynan shu ma'lumotlar tahlil raqamlarini to'g'ri talqin qilish imkonini beradi.
Nega bu holatni e'tiborsiz qoldirib bo'lmaydi?
Ko'pchilik buni faqat jinsiy hayot masalasi deb o'ylaydi, aslida testosteron organizmning ko'p tizimiga ta'sir qiladi. Uzoq davom etgan tanqislikda quyidagilar kuzatilishi mumkin:
- mushak massasining kamayishi va jismoniy chidamlilikning pasayishi;
- suyak zichligining kamayishi, natijada sinish xavfining ortishi;
- bel atrofida yog' to'planishi va qandga chidamlilikning yomonlashuvi;
- kayfiyat va uyqu buzilishi, ish qobiliyatining pasayishi;
- oiladagi munosabatlarda keskinlik — bu ko'pincha aytilmaydi, lekin juda muhim jihat.
Yaxshi tomoni shundaki, sabab aniqlangach, holatning katta qismi tuzatiladi — ba'zan hatto dorisiz.
Turmush tarzi — davolashning birinchi bosqichi
Ko'pchilik o'ylaganidan farqli o'laroq, birinchi tavsiya dori emas. Vazn kamayishi, kuch mashqlari, to'liq uyqu ko'p erkaklarda testosteron ko'rsatkichini sezilarli yaxshilaydi:
- haftasiga 3–4 marta jismoniy mashq, ayniqsa kuch va yurish mashqlari;
- bel atrofidagi ortiqcha vazndan xalos bo'lish;
- kuniga 7–8 soat uyqu va uyqu apnoesini davolash;
- chekishni tashlash, spirtli ichimlikni cheklash;
- qandli diabet va bosimni nazoratda ushlash;
- oqsil, sabzavot, yong'oq va baliqqa boy muvozanatli ovqatlanish.
Gormonal davolash esa faqat tasdiqlangan tanqislikda, shifokor nazorati ostida va qarshi ko'rsatmalar istisno qilingandan keyin ko'rib chiqiladi.
«Androlog i Ya» klinikasida
Agar quvvat va jinsiy istak bir necha oy davomida pasayib borayotgan bo'lsa, buni yoshga yozib qo'ymang — sabab aniqlanadigan va ko'p hollarda tuzatiladigan holat bo'lishi mumkin. Klinikamizda androlog ko'rik, gormonal tahlillar va zarur tekshiruvlar asosida aniq xulosa chiqaradi. Qabulga yozilish uchun qo'ng'iroq qiling.
Klinika shifokorlari
Manzil: Toshkent shahri, Fozıltepa ko'chasi, 28A
Telefon: +998 98 809-91-77 · +998 97 720-36-18 · +998 71 275-82-73
Sayt: andrologi.uz
Похожие статьи
-
Причины, приводящие к увеличению числа бесплодных ...
Иметь потомство – великое достояние человечества, подаренное природой. Между тем человечество преследуют заболевания, которые препятствуют продолжению рода. Около 15% супружеских пар
-
Тестостерон - Главный мужской стимулятор
Типичный мужчина среднего возраста – это человек, постепенно теряющий интерес к жизни, любви, свою силу и энергию. Человек действия становится человеком бездействия. Его без видимой причины начинает охватывать умственная
-
Варикоцеле и мужское бесплодие
Варикоцеле – варикоцеле расширение вен семенного канатика, заболевание юношеского возраста, влекущее за собой нарушение сперматогенеза и приводящее к бесплодию. Признаки варикоцеле встречаются у 4,4-30,7% мужчин, в возрасте от 15 до 25 лет.
-
Цветная ультразвуковая допплерография в выявлении
Варикоцеле диагностируется у 8-20% молодых мужчин. Существующая связь фертильности с варикозным расширением вен семенного канатика делает варикоцеле социальной проблемой. Для выяснения причин варикоцеле в настоящее время широко