Oligozoospermiya: spermatozoidlar kam bo'lsa nima qilish kerak
- by Андролог
Qaysi ko'rsatkich norma hisoblanadi
Jahon sog'liqni saqlash tashkilotining amaldagi mezonlariga ko'ra, 1 ml spermada kamida 16 million spermatozoid, umumiy hajmda esa kamida 39 million bo'lishi normal hisoblanadi. Bundan past ko'rsatkich oligozoospermiya deyiladi. Muhim jihat: bitta tahlil hali tashxis emas. Sperma sifati stress, o'tkazilgan shamollash, hatto hammomga tushish ta'sirida ham vaqtincha o'zgaradi, shuning uchun tahlil 2–4 hafta oralab kamida ikki marta, 2–5 kunlik tiyilishdan so'ng topshiriladi. Faqat ikkala natija ham past bo'lsa, tashxis qo'yiladi.
Darajalari
- Yengil daraja — 10–16 mln/ml: tabiiy homiladorlik ehtimoli saqlanadi, biroz pasaygan;
- O'rta daraja — 5–10 mln/ml: ehtimol sezilarli kamayadi, davolash talab etiladi;
- Og'ir daraja — 5 mln/ml dan kam: ko'pincha yordamchi reproduktiv usullar zarur bo'ladi.
Baholashda son bilan birga harakatchanlik va tuzilish (morfologiya) ham hisobga olinadi — bu uch ko'rsatkich birgalikda urug'lantirish qobiliyatini belgilaydi.
Asosiy sabablari
- varikotsele — urug' tizimchasi venalarining kengayishi, davolasa bo'ladigan eng ko'p uchraydigan sabab;
- gormonal buzilishlar: past testosteron, prolaktin ortishi, qalqonsimon bez muammolari;
- o'tkazilgan va surunkali infeksiyalar (xlamidioz, tepki), prostatit;
- moyaklarning qizib ketishi: issiq sex, tez-tez sauna, tizzada noutbuk, tor kiyim;
- chekish, alkogol, ortiqcha vazn, surunkali stress va uyqusizlik;
- ayrim dorilar va anabolik steroidlar;
- tug'ma va genetik omillar, kriptorxizm.
Qanday tekshiruvlar o'tkaziladi
Androlog spermogrammani MAR-test bilan birga qayta topshirishni, gormonlar tahlilini (testosteron, FSH, LH, prolaktin), infeksiyalarga PCR tekshiruvini va moyaklar UZI (Doppler bilan — varikotsele uchun) o'tkazishni buyuradi. Og'ir hollarda genetik tahlillar (kariotip, Y-xromosoma mikrodelesiyalari) qo'shiladi. Maqsad — kamlikning aniq sababini topish, chunki davolash aynan sababga qaratiladi, «umumiy quvvatlovchi» dorilar bilan cheklanish esa vaqtni yo'qotishdir.
Davolash yo'llari
Turmush tarzini tuzatish
Spermatozoidlar 72–90 kunda yetiladi, shuning uchun har qanday davolash kamida 3 oyga mo'ljallanadi va natija darhol ko'rinmaydi. Chekishni tashlash, alkogolni cheklash, vaznni kamaytirish, issiqlik ta'sirini yo'qotish, muntazam uyqu va o'rtacha jismoniy faollik — shularning o'zi ko'rsatkichni sezilarli yaxshilashi mumkin.
Sababni davolash
Varikotsele aniqlansa, mikrojarrohlik operatsiyasi (Marmar usuli) o'tkaziladi — undan keyin sperma sifati bemorlarning 60–70 foizida yaxshilanadi. Infeksiya topilsa, antibakterial kurs, gormonal buzilishda tegishli korreksiya qilinadi. Qo'shimcha ravishda antioksidantlar (sink, selen, folat kislota, L-karnitin, koenzim Q10) buyurilishi mumkin — ular spermatozoidlarni erkin radikallar ta'siridan himoya qiladi.
Sperma sifati uchun kundalik qoidalar
- moyaklarni qizdirmaslik: sauna va issiq vannalarni davolash davrida to'xtatish;
- telefon va noutbukni tizzada, cho'ntakda uzoq saqlamaslik;
- keng, tabiiy matoli ichki kiyim kiyish;
- haftasiga 3–4 marta o'rtacha sport, ammo og'ir mashqlar bilan zo'riqmaslik;
- taomnomada baliq, yong'oq, ko'katlar, meva-sabzavot yetarli bo'lishi.
Agar davolash yordam bermasa
Og'ir oligozoospermiyada ham otalik imkoniyati saqlanadi: sun'iy inseminatsiya (IUI), EKU (IVF) va ayniqsa IKSI — bitta sifatli spermatozoidni tuxum hujayraga bevosita kiritish usuli mavjud. IKSI uchun spermada ozgina harakatchan spermatozoid bo'lishi ham yetarli. Shuning uchun hatto juda past ko'rsatkichlarda ham umidni yo'qotishga asos yo'q.
Ko'p so'raladigan savollar
Ko'rsatkichlar qancha vaqtda yaxshilanadi?
Spermatogenez sikli taxminan uch oy davom etadi, shuning uchun har qanday o'zgarish — dori, operatsiya yoki turmush tarzi — kamida 3 oydan keyin nazorat spermogrammasida baholanadi. Sabrsizlik bilan har oy tahlil topshirishning ma'nosi yo'q.
Vitamin komplekslarining o'zi yetarlimi?
Agar sabab varikotsele yoki infeksiya bo'lsa — yo'q. Antioksidantlar faqat yordamchi vosita bo'lib, asosiy davolashga qo'shimcha sifatida ishlaydi. Avval sababni bartaraf etish, keyin qo'llab-quvvatlovchi terapiya — to'g'ri tartib shu.
Xulosa
Oligozoospermiya — tekshirilishi va davolanishi kerak bo'lgan holat, taqdir emas. Qanchalik erta murojaat qilinsa, tabiiy yo'l bilan farzandli bo'lish ehtimoli shunchalik yuqori. «Androlog i Ya» klinikasida spermogramma, UZI va androlog konsultatsiyasi bir kunda o'tkaziladi, davolash rejasi esa aniq sabab asosida tuziladi. Juftlikda homiladorlik bir yil davomida yuz bermayotgan bo'lsa, tekshiruvni kutmasdan va ikkala tomon parallel ravishda boshlash maqsadga muvofiq.
Klinika shifokorlari
Manzil: Toshkent shahri, Fozıltepa ko'chasi, 28A
Telefon: +998 98 809-91-77 · +998 97 720-36-18 · +998 71 275-82-73
Sayt: andrologi.uz
Похожие статьи
-
Причины, приводящие к увеличению числа бесплодных ...
Иметь потомство – великое достояние человечества, подаренное природой. Между тем человечество преследуют заболевания, которые препятствуют продолжению рода. Около 15% супружеских пар
-
Тестостерон - Главный мужской стимулятор
Типичный мужчина среднего возраста – это человек, постепенно теряющий интерес к жизни, любви, свою силу и энергию. Человек действия становится человеком бездействия. Его без видимой причины начинает охватывать умственная
-
Варикоцеле и мужское бесплодие
Варикоцеле – варикоцеле расширение вен семенного канатика, заболевание юношеского возраста, влекущее за собой нарушение сперматогенеза и приводящее к бесплодию. Признаки варикоцеле встречаются у 4,4-30,7% мужчин, в возрасте от 15 до 25 лет.
-
Цветная ультразвуковая допплерография в выявлении
Варикоцеле диагностируется у 8-20% молодых мужчин. Существующая связь фертильности с варикозным расширением вен семенного канатика делает варикоцеле социальной проблемой. Для выяснения причин варикоцеле в настоящее время широко