Prostata adenomasida dori terapiyasi: alfa-blokatorlar va 5-ARI qanday ishlaydi
- by Андролог
Nega siyish qiyinlashadi
Prostata siydik chiqarish kanalini halqa kabi o'rab turadi. Yosh bilan u kattalashadi va kanalni siqadi — bu mexanik to'siq. Bundan tashqari prostata va qovuq bo'ynidagi silliq mushaklar taranglashadi va yo'lni yanada toraytiradi — bu dinamik to'siq. Ikki xil dori guruhi aynan shu ikki mexanizmga ta'sir qiladi.
Alfa-blokatorlar: tez yengillik
Tamsulozin, silodozin, alfuzozin, doksazozin — bu guruh prostata va qovuq bo'ynidagi silliq mushaklarni bo'shashtiradi. Yo'l kengayadi, oqim kuchayadi.
- Ta'siri — bir necha kun ichida sezilaadi, to'liq natija 2–4 haftada;
- Nimaga ta'sir qilmaydi — bez o'lchamini kichraytirmaydi va kasallik rivojlanishini to'xtatmaydi;
- Nojo'ya ta'sirlari — bosh aylanishi va o'rindan turganda bosim tushishi (shuning uchun kechqurun ichiladi), burun bitishi, va eng ko'p uchraydigan — retrograd eyakulyatsiya: urug' chiqmaydi yoki juda kam chiqadi. Bu xavfli emas va preparat to'xtatilgach o'tib ketadi, ammo farzand rejalashtirayotgan erkaklar buni oldindan bilishi kerak.
5-alfa reduktaza ingibitorlari (5-ARI): bezni kichraytirish
Finasterid va dutasterid testosteronning prostatada faol shaklga (digidrotestosteron) aylanishini to'sadi. Natijada bez asta-sekin kichrayadi — 6–12 oyda taxminan 20–25 foizga.
- Ta'siri — sekin: birinchi natija 3–6 oyda, to'liq 6–12 oyda;
- Asosiy afzalligi — kasallik rivojlanishini haqiqatan sekinlashtiradi: o'tkir siydik tutilishi va operatsiya zarurati ehtimolini sezilarli kamaytiradi;
- Kimga mos — bez hajmi katta bo'lganlarga (odatda 30–40 sm³ dan ortiq). Kichik bezda samarasi kam;
- Nojo'ya ta'sirlari — jinsiy istakning pasayishi, ereksiya sifatining yomonlashishi, eyakulyat hajmining kamayishi, kamdan-kam — ko'krak bezining sezgirligi va kattalashishi;
- Muhim gotcha — bu preparatlar PSA ni taxminan ikki baravar pasaytiradi. Shuning uchun 6 oydan keyingi PSA natijasi ikkiga ko'paytirib talqin qilinadi. Buni bilmaslik prostata saratonini o'tkazib yuborishga olib kelishi mumkin — har doim shifokorga bu preparatni ichayotganingizni ayting.
Birga ishlatish
Bez katta va belgilar aniq bo'lsa, ikkala guruh birga tayinlanadi: alfa-blokator tez yengillik beradi, 5-ARI esa uzoq muddatda bezni kichraytiradi va kasallik rivojlanishini to'xtatadi. Bu kombinatsiya yolg'iz preparatga qaraganda samaraliroq ekani yirik tadqiqotlarda tasdiqlangan. Ba'zi bemorlarda bir yildan keyin alfa-blokatorni to'xtatib, faqat 5-ARI da qolish mumkin bo'ladi.
Boshqa preparatlar
- Tadalafil kunlik past dozada — siyish belgilarini yaxshilaydi va ayni paytda erektil funksiyaga foydali; ikkala muammo birga bo'lganda qulay tanlov.
- M-xolinoblokatorlar va beta-3 agonistlar — qovuq giperfaolligi ustun bo'lganda (tez-tez qistov, tunda turish) qo'shiladi; qoldiq siydik nazorati ostida.
- O'simlik preparatlari — keng ishlatiladi, ammo isbotlangan samarasi cheklangan; ular asosiy davolashning o'rnini bosmaydi.
Qachon dori yetarli emas
Operatsiya quyidagi hollarda ko'rib chiqiladi: takroriy o'tkir siydik tutilishi; qovuqda katta qoldiq siydik va toshlar hosil bo'lishi; takroriy infeksiyalar yoki qon ketishi; buyrak funksiyasining yomonlashishi; dori terapiyasining samarasizligi yoki chidab bo'lmas nojo'ya ta'siri. Bugungi kunda TURP, lazer usullari va bez o'lchamiga qarab boshqa variantlar mavjud.
Nazorat
Dori boshlangach: 1–1,5 oydan keyin birinchi nazorat (belgilar va bosim), keyin har 6–12 oyda — belgilar so'rovnomasi, uroflowmetriya, qoldiq siydik UZI, PSA. Dorini o'z-o'zicha to'xtatish belgilar qaytishiga olib keladi: bu davolash kasallikni yo'q qilmaydi, uni nazorat qiladi.
«Androlog i Ya» klinikasida
Klinikada urolog bez hajmini TRUZI bilan o'lchaydi, oqimni uroflowmetriya bilan baholaydi va PSA ni tekshiradi — shundan keyingina preparat tanlanadi. Chunki bir xil tashxisda bez hajmi 25 va 70 sm³ bo'lgan ikki bemorga butunlay boshqa dori kerak. Agar tungi turishlar ko'paygan yoki oqim susaygan bo'lsa — bir marta to'liq baholanib, aniq reja oling.
Manzil: Toshkent shahri, Foziltepa ko'chasi, 14-kvartal, 28A uy
Telefon: +998 98 809-91-77 · +998 97 720-36-18 · +998 71 275-82-73
Sayt: andrologi.uz


